“Yeni iş ortamında insan faktörü ve dijital beceriler ön planda.”

İş dünyası ile ilgisi olan herkes liderliğin ne olduğunu bildiğini düşünür. Ancak liderliği tanımlamaları istendiğinde insanlardan hızlı bir yanıt alamıyorsunuz. Tanımların hepsi de birbirinden farklı. Yani söylenenlerde ortak noktalar olmakla birlikte liderliğin ne olduğu hakkında net bir görüş yok. Tabi yanlış bilinenler de var. Örneğin liderliğin yöneticilikle karıştırılması gibi. Oysa liderliğin, kişinin şirket içindeki pozisyonu veya ünvanı ile ilgisi yok. Liderlik yapmak için ünvan gerekli değil. Her ünvanı olan da lider değil. Liderlik, karizma veya hitabet gücü ile de ilgili değil. Peki nedir liderlik?

LİDERLİK NEDİR?

Lao Tzu’dan, Peter Drucker ve Martin Luther King’e çok sayıda toplum lideri, CEO, ve yönetim bilgesi lider ve liderliğin ne olduğu ile ilgili birçok tanım yapmışlar. Bunlardan benim beğendiğim bazıları şunlar: “Lider geleceğin nasıl olması gerektiğini tanımlar, insanları bu vizyon ile hizalar, ve engellere rağmen vizyonu gerçekleştirmek için ilham verir.”; “Lider, takipçileri olan kişidir.”; “Liderlik, vizyonu gerçeğe çevirme kapasitesidir.”; “Liderlik bir amacı gerçekleştirmeye dönük, diğerlerinin çabasını maksimize eden bir sosyal etkileme sürecidir.”; “İyi bir lider, eleştiriden payına düşenden biraz fazlasını, alkışın ise biraz azını alır.”

Liderlikten ne anladığını ve ne beklediğini tanımlamak şirketlerin yararına olur. Bu noktada bir parantez açmak lazım. Liderlerden bahsedince insanların aklına genelde “atanmış liderler” geliyor. Oysa şirketlerde bir de “ortaya çıkan liderler” var. Bunlar bir ünvana ihtiyacı olmadan takipçileri olan, bilgi birikimiyle saygınlığıyla sözü dinlenen ve başvurulan, genellikle insan ilişkileri de güçlü kişiler. Yeni iş ortamı bu tip liderleri ön plana çıkarıyor. Bugün örnek gösterilen ve bürokrasiyi minimuma indirmiş birçok şirkette doğru noktada bir adım öne çıkan ve yine başka bir doğru noktada bir adım geriye atıp liderliği başkasına bırakan “durumsal liderler” var.

YENİ BECERİLER

Yaygın olarak “Yeni Normal” diye adlandırılan bu yeni iş ortamında farklı liderlik davranışları gerekli. Bu dönem Koronavirüs ile birlikte gündeme gelmekle beraber aslında uzun süredir belirsiz, karmaşık, ve dalgalı hale gelen dünyada normal diye birşey yoktu. Normali, öngörülebilirlik ve denge durumu olarak tanımlarsak pandemi geçse de yakın gelecekte de olmayacak. Önümüzdeki dönem kendi içinde ciddi fırsatlar barındıran, inovatif ve hızlı olanın kazanabileceği; ancak daha kısa görüş mesafesi, opsiyonlarla çalışma, bulanıklaşan şirket sınırları ve daha fazla dış destek ile karakterize olabilecek bir dönem.

Bu yeni dönemde liderlerin ihtiyacı olan beceriler ve davranışlar hem kendilerini geliştirmeyi, hem de insan faktörünü öncelemeyi gerektiriyor. Birçok şirkette kalıcı hale gelen hibrit çalışma ile birlikte Duygusal Zeka ve Empati liderlik başarısı için şart hale geldi. İçe bakış, güçlü ve zayıf yanları ve davranış kalıplarını farketme önem kazandı. Aynı şekilde, sosyal boyutu dahil zamanında ve kaliteli iletişim, katılımcılık yani kimseyi dışarda bırakmama, karşıdakini umursama ve bunu gösterme, duygulara karşı hassas olma, kendi duygularını da ortaya koyabilme ve korunmasızlık, otantiklik yani sahici ve içten olma, yeni dönemde güçlü olması gereken davranış biçimleri.

Şirkete çeviklik ve esneklik kazandırma, inovasyon ortamı hazırlama, mevcuttan memnun olmama yani Kritik Düşünme, akıllı risk alma, sürekli öğrenme ve öğrenmeye teşvik etme, diğer önemli beceriler. Zorlu dönemler, engelleri göğüsleyebilmek ve hayal kırıklıkları ile başarısızlıkları fırsata çevirmek için kişisel dayanıklılık da gerektiriyor. Son olarak, yeni dönemde liderlerin dijital becerileri de son derece önemli

Ali Özgenç

ali@algoritmaconsulting.com